Praten met je kind over relaties en seksualiteit
Fijn dat je je hebt aangemeld voor de webinar Praten met je kind over relaties en seksualiteit. In deze hand-out lees je waar je betrouwbare informatie kunt vinden en nog eens rustig kan bekijken.
Relaties en seksualiteit horen bij de ontwikkeling van ieder kind. Deze ontwikkeling begint al vanaf de geboorte en gaat over veel meer dan alleen seks. Kinderen leren hun lichaam kennen, ontdekken gevoelens, bouwen vriendschappen op, worden soms verliefd en leren hun eigen wensen en grenzen aangeven. Ook leren zij omgaan met privacy, zelfvertrouwen en de onlinewereld.
Ouders hebben een belangrijke rol
Ouders helpen hun kinderen door een veilige en liefdevolle omgeving te bieden. Door interesse te tonen, vragen te beantwoorden en open te praten over relaties en gevoelens, leren kinderen dat zij altijd bij hun ouders terecht kunnen. Wanneer kinderen zich veilig en geliefd voelen, ontwikkelen zij meer zelfvertrouwen en maken zij later vaak bewustere keuzes. Ook is het belangrijk dat ouders positief en respectvol reageren op de gevoelens, identiteit en seksuele voorkeur van hun kind. Kinderen die zich geaccepteerd voelen zoals ze zijn, durven makkelijker over hun vragen, twijfels en ervaringen te praten. Zo dragen ouders bij aan het zelfvertrouwen en welzijn van hun kind
De seksuele ontwikkeling verloopt stap voor stap
Kinderen zijn op iedere leeftijd nieuwsgierig en leren steeds iets nieuws:
- 0 tot 4 jaar: kinderen ontdekken hun eigen lichaam en vinden lichamelijk contact, zoals knuffelen, prettig. Ze zijn nieuwsgierig naar hun lichaam en dat van anderen.
- 4 tot 6 jaar: kinderen leren sociale regels, spelen soms doktertje en stellen vragen over baby's en verschillen tussen jongens en meisjes.
- 6 tot 9 jaar: vriendschappen en verliefdheid worden belangrijker. Kinderen vergelijken zichzelf met anderen en ontwikkelen een beeld van zichzelf.
- 10 tot 12 jaar: kinderen worden nieuwsgieriger naar seks, relaties en de veranderingen die horen bij de puberteit. Ook internet en sociale media krijgen een grotere rol.
- 12 tot 18 jaar: jongeren ontwikkelen meer zelfstandigheid, krijgen vaak meer interesse in relaties en seksualiteit en leren omgaan met wensen, grenzen en online contacten.
Je kind leert wensen en grenzen aangeven
Een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling is leren voelen wat prettig is en wat niet. Kinderen mogen leren 'nee' zeggen en ontdekken dat hun grenzen gerespecteerd moeten worden. Dit begint al op jonge leeftijd, bijvoorbeeld wanneer een kind geen kus wil geven. Door kinderen hierin te ondersteunen, leren zij later beter hun wensen en grenzen aan te geven in vriendschappen en relaties.
Je kind leert omgaan met privacy en internet
Naarmate kinderen ouder worden, krijgen privacy en zelfstandigheid meer betekenis. Ook internet en sociale media spelen een steeds grotere rol. Daarom is het belangrijk om met kinderen te praten over online gedrag, respectvol omgaan met anderen, privacy, sociale media en de beelden die zij online tegenkomen.
Het belangrijkste: blijf in gesprek
Er bestaat geen perfect moment om over relaties en seksualiteit te praten. De beste gesprekken ontstaan vaak tijdens gewone dagelijkse momenten, bijvoorbeeld tijdens een wandeling, in de auto of naar aanleiding van een vraag van een kind. Veel kleine gesprekken door de jaren heen zijn vaak waardevoller dan één groot gesprek. Luister open en zonder oordeel, zodat kinderen ervaren dat alle vragen besproken mogen worden. Een goede band met je kind is hierbij heel belangrijk. Wanneer kinderen zich gehoord, begrepen en geaccepteerd voelen, zullen zij eerder vragen stellen en persoonlijke onderwerpen bespreken. Zo weten zij dat ze bij hun ouders terecht kunnen voor steun, advies en begeleiding
LOVE-regels bij praten over seks
Bij het praten over seksualiteit is het handig om de vier LOVE-regels te gebruiken. Deze 4 regels zijn makkelijk om te onthouden: de eerste letters van deze regels vormen samen het woord LOVE.
- Let op je kind: zorg dat je weet waar je kind mee bezig is. Offline én online.
- Open communicatie: als je open vragen stelt, nodig je je kind uit om iets te vertellen. Sta ook open voor wat je kind zelf aan jou vertelt.
- Voorbeeld geven: wees zelf het voorbeeld. Zorg dat je kind zich kan spiegelen aan ouders die liefdevol en met warmte met elkaar omgaan. De kans is groot dat je kind die houding overneemt.
- Er zijn voor je kind: het is belangrijk dat je kind altijd bij jou terecht kan als er iets is.
Kort samengevat
Relaties en seksualiteit zijn een normaal onderdeel van de ontwikkeling van kinderen. Wat begint met vragen over het lichaam, gevoelens en vriendschap, groeit in de puberteit uit tot gesprekken over verliefdheid, liefde, relaties en seks. Door vanaf jonge leeftijd open, eerlijk en positief met je kind in gesprek te gaan, help je het om zichzelf en anderen met respect te behandelen, gezonde relaties op te bouwen en met vertrouwen keuzes te maken.
Hulp of vragen?
Heb je vragen over de seksuele ontwikkeling van je kind of maak je je ergens zorgen over? Je staat er niet alleen voor. Een jeugdverpleegkundige denkt graag met je mee. Neem contact op met Adviespunt Jeugdgezondheid.
Meer informatie
www.seksueleopvoeding.info biedt betrouwbare informatie voor ouders over seksuele opvoeding. Je vindt er informatie, praktische tips en voorbeeldsituaties die aansluiten bij de verschillende leeftijdsfasen van kinderen.
www.sense.info is een betrouwbare website met informatie over liefde, relaties en seksualiteit. Ouders kunnen hier zelf informatie opzoeken of samen met hun kind onderwerpen verkennen en bespreken.